3 thói quen đơn giản giúp tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể

Dịch bệnh toàn cầu kéo dài khiến cho câu hỏi ‘làm thế nào để nâng cao hệ miễn dịch của cơ thể’ đã trở thành một đề tài thiết thực và quan trọng. Muốn chống lại virus corona mới, chỉ dựa vào vắc-xin và khẩu trang là vẫn chưa đủ; các nghiên cứu khoa học chỉ ra, có 3 thói quen có thể nâng cao khả năng miễn dịch một cách hiệu quả, giúp chống lại sự xâm nhập của virus.

1. Làm việc nghỉ ngơi có quy luật, ngủ đầy đủ

Trong giấc ngủ, cơ thể người sẽ tự phục hồi

Con người là một thể sinh mệnh có quy luật, đi ngủ buổi tối và thức dậy vào buổi sáng, khi bạn làm việc và nghỉ ngơi theo đồng hồ sinh học của bản thân thì sẽ có lợi cho sức khỏe của mình.

Ngủ, nhất là ngủ vào buổi tối, đó không phải là lãng phí thời gian, mà là cơ thể đang tiến hành việc quan trọng: tự chữa và phục hồi.

Khi bạn bị cảm mạo, buổi tối uống một chén thuốc cảm mạo, sau đó ngủ một giấc, thông thường đến sáng hôm sau thì sẽ khỏi trên 50%. Đây là vì khi đại não nghỉ ngơi, cơ thể thuộc trạng thái thả lỏng, áp lực được giải tỏa. Lúc này, hệ thống miễn dịch bắt đầu tự sửa chữa điều chỉnh, chức năng miễn dịch cũng được khôi phục, virus trong cơ thể càng dễ được loại bỏ.

Ngủ là lúc cơ thể đang tiến hành việc tự chữa và phục hồi.

Khi ngủ, cơ thể tiết ra 2 loại hoóc-môn quan trọng giúp tăng cường hệ miễn dịch

Khi con người nghỉ ngơi, quá trình tiết hormone trong cơ thể cũng thay đổi, hai loại hormone tăng cường hệ miễn dịch là hormone tăng trưởng và melatonin sẽ tăng mạnh.

Ngoài thúc đẩy sự phát triển của xương, hormone tăng trưởng đóng một vai trò quan trọng trong việc duy trì các cơ quan miễn dịch quan trọng như lá lách và tuyến ức, tăng chức năng của tế bào T và tế bào B, và thúc đẩy chức năng của tế bào sát thủ tự nhiên NK. Tăng tiết hormone tăng trưởng có thể nâng cao khả năng kháng virus.

Ban đêm, lượng hormone tăng trưởng được tiết ra nhiều hơn gấp 2 đến 3 lần ban ngày, thời điểm nhiều nhất là từ 11 giờ đêm đến 1 giờ sáng.

Melatonin có thể bảo vệ hệ thống miễn dịch của con người và tăng khả năng sản sinh interferon của tế bào. Interferon là cytokine (nhân tế bào) quan trọng nhất của hàng rào miễn dịch tự nhiên của cơ thể, với lượng dự trữ interferon đầy đủ trong cơ thể thì sẽ không sợ bị virus xâm nhập.

Lượng melatonin được tiết nhiều nhất là thời điểm từ lúc 10 tối đến 4 giờ sáng, khoảng thời gian này, lượng melatonin tiết ra nhiều hơn ban ngày từ 5 đến 10 lần.

Hai loại hormone này đều được tiết ra tương đối nhiều trong lúc ngủ tối, nhất là lúc ngủ sâu.

Ngoài ra, trong khi ngủ, các hormone đóng vai trò tiêu cực bị giảm xuống. Ví dụ, hormone epinephrine, thường được gọi là “hormone căng thẳng”, tiết ra cao điểm vào lúc 8 giờ sáng, và lượng bài tiết của nó tương đối thấp vào ban đêm. Do đó, khoảng thời gian từ 11 tối giờ đến 7 giờ sáng là thời gian vàng của giấc ngủ.

Hệ thống thần kinh giao cảm hoạt động thấp vào ban đêm

Ngoài ra, khi ngủ, hoạt động của thần kinh giao cảm cũng sẽ giảm xuống mức thấp. Khi thần kinh giao cảm hoạt động, sẽ khiến con người hưng phấn, khiến toàn bộ hệ thống miễn dịch mệt mỏi.

Buổi tối ngủ không ngon giấc, ban ngày không bù đắp được

Điều cần chú ý là, giấc ngủ ban đêm không thể bù đắp bằng ngủ bù vào ban ngày được. Thức khuya, thời gian ngủ buổi tối quá ít, chất lượng giấc ngủ bị giảm, đều sẽ ảnh hưởng đến lực miễn dịch.

Chắc hẳn nhiều người đã từng có trải nghiệm này: thức khuya hoặc làm việc liên tục, ngủ không sâu giấc, cơ thể thường xuyên suy nhược, dường như ngủ thế nào cũng không thể bù đắp được.

Ngồi thiền tĩnh tâm.

2. Vận động, ngồi thiền tĩnh tâm

Vận động là then chốt giúp nâng cao năng lực miễn dịch. Vận động thích hợp vào ban ngày như chạy chậm hoặc tản bộ đều rất tốt. Ngoài ra, mọi người cũng có thể thử tập luyện thân tâm như ngồi thiền.

Ngồi thiền có thể làm giảm áp lực tâm lý của con người, giải phóng lo lắng, căng thẳng, cáu kỉnh và các cảm xúc tiêu cực khác, làm cho cảm xúc của con người trở lên bình tĩnh và bình yên, và giảm tiết ra hormone căng thẳng. Ngồi thiền không cần phải lâu, ngồi 15 phút tĩnh lặng có thể có hiệu quả.

Ngoài ra, ngồi thiền còn có khả năng giảm lão hóa tế bào miễn dịch, khiến hệ thống miễn dịch duy trì trạng thái trẻ khỏe.

Khoan dung và vị tha.

3. Khoan dung, vị tha

Tâm thái khác nhau cũng ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch và năng lực chống lại virus của cơ thể chúng ta. Nghiên cứu khoa học cho thấy 2 tâm thái dưới đây có thể nâng cao năng lực miễn dịch.

Vị tha

Một nghiên cứu đăng trong Kỷ yếu Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ cho thấy, người có lòng vị tha, năng lực chống virus của hệ thống miễn dịch tương đối mạnh.

Thế nào là tâm thái vị tha? Chính là nghĩ cho người khác nhiều hơn. Suy nghĩ cho người khác, không chỉ là vấn đề tâm thái, mà nó thực sự sẽ sinh ra thay đổi thực tế ở tầng vật chất bề mặt.

Khoan dung

Ngoài vị tha ra, còn có một loại tâm thái cũng sẽ khiến cho lực miễn dịch được nâng cao, đó chính là “khoan dung”.

Những người thường xuyên biết khoan dung tha thứ cho người khác thường ít có cảm xúc tiêu cực hơn. Lúc này, corticosteroid ít gây áp lực lên hệ miễn dịch hơn, chức năng miễn dịch không bị ức chế nên khả năng kháng virus cũng sẽ được cải thiện.

Không chỉ tâm thái của tự thân tốt và lòng vị tha của tự thân có thể cải thiện tích cực hệ thống miễn dịch, mà khi nhìn thấy hành vi vị tha của người khác hoặc xem phim hoặc nghe những câu chuyện tương tự, cũng có thể khởi tác dụng tương tự tích cực như thế.

Trong thời kỳ đại dịch, chúng ta đều dành thời gian ở nhà tương đối nhiều, khi chúng ta lựa chọn các chương trình giải trí cũng có thể lựa chọn xem các nội dung tích cực, ví dụ như các tiết mục kể về câu chuyện làm việc tốt giúp người khác, sự thành thật, trung nghĩa, chính trực, v.v, đều sẽ nâng cao năng lực miễn dịch của chúng ta.

~!@

Bù đắp dương khí cho cơ thể – một việc vô cùng quan trọng trong đời người

Đông y rất chú trọng đến Dương khí trong cơ thể, nó chính là “năng lượng” giúp cơ thể vận hành.

Một cách dễ hiểu có thể hình dung, Dương khí giống như ánh nắng mặt trời giúp sưởi ấm, và vô cùng cần thiết cho quang hợp của cây cối. Còn m khí, giống như dòng nước mát, mang đến nguồn dinh dưỡng vô cùng quý giá cho cây cối.

Khí âm nhiều, tích tụ nhiều, cơ thể sẽ béo. Khí dương nhiều, tiêu hóa mạnh, cơ thể sẽ gầy.

Luân chuyển âm dương trong trời đất vô cùng huyền diệu. Nước mưa rơi xuống, tưới mát cho cây cối, nhưng mưa nhiều quá sẽ làm ẩm thấp tù đọng. Ánh nắng mặt trời rọi xuống sưởi ấm, làm nước bốc hơi, khí hóa, vận chuyển và tuần hoàn. Hơi nóng nhiều quá sẽ làm khô héo, rạn nứt.

Trong cơ thể cũng vậy, khí dương có tác dụng giúp thúc đẩy các cơ quan tiết ra dịch vị để tiêu hóa thức ăn, khí hóa cơ thể.

Thiếu Dương khí cơ thể sẽ thế nào?

  1. Tinh thần uể oải, làm việc gì cũng cảm thấy rất mệt mỏi, thiếu sức sống.
  2. Tay chân không còn ấm như trước, tay lạnh làm một dấu hiệu rõ ràng của việc thiếu Dương khí
  3. Cảm giác thèm ăn sẽ trở nên kém đi, bạn sẽ ăn không ngon, hoặc ăn uống kén chọn hơn.
  4. Chức năng tiêu hóa cũng sẽ có vấn đề, bạn sẽ cảm thấy khó tiêu hoặc đầy bụng.
Nước có tính âm hàn. Uống nhiều nước hoặc uống nước lạnh không tốt cho cơ thể.

Uống nước lạnh làm tổn hại Dương khí

Nước có tác dụng hết sức quan trọng trong việc duy trì các chức năng sinh lý của cơ thể như tiêu hóa, nội tiết, trao đổi chất, giúp các cơ quan trong cơ thể hoạt động bình thường.

Tuy nhiên nước thiên về âm hàn, nên tăng nhiệt độ của nước để cân bằng tính hàn. Thường xuyên uống nước lạnh hoặc nước đá dễ làm tổn thương Dương khí của tỳ vị, khiến dạ dày khó chịu, không khỏe.

Đông y cho rằng uống nước ấm có tác dụng làm nóng Dương khí trong cơ thể, có lợi có việc hấp thụ của dạ dày và ruột, cũng như giúp sản sinh các chất dinh dưỡng, thúc đẩy quá trình tiêu hóa và hấp thụ, tuần hoàn máu, trao đổi chất của cơ thể.

Ngoài nước ấm, các loại thức ăn nấu sôi đều giúp tán hàn, đặc biệt phù hợp với những người có thể chất hư hàn và có tác dụng hỗ trợ chữa trị những căn bệnh có tính hàn như cảm lạnh, ví dụ như có thể ăn canh gừng nóng để tán phong hàn.

Cách chữa cảm phong hàn của Đông y là ăn canh quế chi, ngoài ra cần chú ý ăn cháo nóng để giúp đổ mồ hôi. Nữ giới vào kỳ kinh nguyệt thường cảm thấy lạnh bụng dưới, đau bụng kinh cũng như những ai sợ lạnh cũng có thể ăn canh gừng nóng, uống trà gừng đường đỏ để cảm thấy dễ chịu hơn.

Các yếu tố làm hao tổn Dương khí

Ngoài việc ăn đồ lạnh, uống đồ lạnh, thì làm làm việc và nghỉ ngơi không điều độ cũng dễ dẫn đến hao tổn Dương khí.

Thức khuya là thói quen của nhiều người trẻ hiện nay, làm hao tổn Dương khí và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Thói quen tốt để tăng cường sức khỏe là đi ngủ sớm và thức dậy sớm, Dương khí sẽ được bồi bổ đầy đủ.

Ở lâu trong phòng có máy điều hòa cũng là một nguyên nhân làm hao tổn Dương khí. Thực tế, dù mùa hè nóng nhưng cũng là cơ hội tốt để cơ thể ra mồ hôi, tăng cường khả năng khí hóa của cơ thể.

Hơ nóng cột sống lưng từ dưới lên trên bằng điếu ngải, giúp sưởi ấm, tăng dương khí, tăng sức đề kháng, cải thiện nhiều chức năng của cơ thể.

Các cách để bổ sung Dương khí

  1. Ngải cứu
    Hơ nóng bằng điếu ngải là một phương pháp y học độc đáo của Đông y. Chúng ta có thể sử dụng điếu ngải để hơ nóng dọc sống lưng theo mạch đốc của cơ thể. Dùng ngải cứu tác động điều dưỡng vùng này mang lại hiệu quả tích cực bổ dung Dương khí.
  2. Vận động
    Duy trì thói quen tập thể dục đều đặn và phù hợp giúp Dương khí tràn đầy, sau khi tập thể dục sẽ cảm thấy toàn thân nóng lên, đẩy nhanh quá trình lưu thông máu, loại bỏ hàn khí.
  3. Ngâm chân nước nóng
    Ngâm chân là liệu pháp dưỡng sinh rất hay, dùng nước ấm ngâm chân không chỉ mang lại hiệu quả xua hàn khử ẩm mà còn kích thích kinh mạch của bàn chân, xoa dịu cảm xúc giúp cải thiện giấc ngủ, khi giấc ngủ sâu và đầy thì Dương khí sẽ tự nhiên được bổ sung.
  4. Ánh nắng mặt trời
    Ánh nắng mặt trời là nguồn cung cấp Dương khí tự nhiên cho con người, thời gian tốt nhất để phơi nắng vào mùa hè là khoảng 8 đến 10 giờ sáng. Lúc này ánh nắng ở mức vừa phải và chất lượng không khí cũng tốt hơn, có thể chọn cách tản bộ trong công viên với nhiều bóng râm cùng ánh nắng phù hợp sẽ tốt cho sức khỏe.
  5. Ngủ sớm dậy sớm
    Đi ngủ sớm và thức dậy sớm có thể giữ cho cơ thể bạn tràn đầy năng lượng, kết hợp nuôi dưỡng thói quen làm việc và nghỉ ngơi điều độ sẽ giúp quá trình thải chất độc có thể được bình thường, có lợi cho việc bổ sung Dương khí.
Đọc sách thánh hiền, sách tu Đạo tu Phật, giúp chúng ta biết cách tu sửa tâm tính. Tâm và thân là một. Tâm có sáng sủa thì thân cũng trong lành và đầy đủ năng lượng.

Tu dưỡng đạo đức cũng làm tăng Chính khí

Cổ nhân có câu “nhất chính áp bách tà”, không chỉ áp dụng trong mối quan hệ giữa người với người, mà còn rất được coi trọng trong việc giữ gìn sức khỏe. Vì sao nói như vậy? Đông y chú trọng dưỡng sinh, phòng bệnh hơn chữa bệnh. Người xưa cho rằng cần phải nâng cao “chính khí”, chính khí đầy đủ thì bệnh tật không thể xâm phạm. Đó cũng là tư tưởng “tướng giỏi không cần đánh mà thắng” trong Tôn Tử binh pháp. Việc nâng cao chính khí không thể không gắn liền với việc tu dưỡng đạo đức và giữ gìn lối sống sinh hoạt lành mạnh. Ngày nay nhiều người không chú trọng gìn giữ phẩm cách, buông thả cầu lạc, vì lợi ích cá nhân mà không từ thủ đoạn, tự mình hủy hoại chính khí của bản thân, khiến tà khí dễ dàng xâm nhập, từ đó bệnh tật đeo bám, khí đổi gió lay là nhức đầu cảm mạo. Thay vì đề cao chính khí cho bản thân thì lại lệ thuộc hoàn toàn vào thuốc, càng dùng nhiều thuốc, lại càng cảm thấy mình dễ dàng mắc bệnh hơn mà không rõ là vì sao. Do vậy, đối với quan điểm của Đông y, việc trị bệnh và dưỡng sinh không thể tách rời với việc tu dưỡng đạo đức và tâm tính.

Chuyện kể về vi-rút thời cô-vi

Hôm nay mình sẽ kể cho các bạn nghe về vi-rút.

Các bạn đừng nhầm vi-rút với vi khuẩn. Nếu vi-rút là 1 cái kẹo. thì vi khuẩn sẽ to bằng cả người bạn. Để hình dung tiếp, nếu vi khuẩn to bằng người bạn, thì 1 con kiến sẽ to bằng cả 1 tòa nhà cao tầng. Con kiến to gấp 1 nghìn lần con vi khuẩn và con vi khuẩn to gấp 1 trăm lần con vi-rút.

Chúng ta cũng tránh bị nhầm giữa nhiễm trùng với nhiễm dịch vi-rút.

Nhiễm trùng tức là bị vi trùng tấn công. Vi trùng chính là vi khuẩn. Chúng ta có thể diệt khuẩn, sát trùng. Dùng kháng sinh có thể tiêu diệt được vi khuẩn.

Nhưng kháng sinh không diệt được con vi-rút nhỏ bé. Con vi-rút tuy nguy hiểm, nhưng nó lại không sống được ngoài môi trường. Nó phải trú ngụ trong cơ thể người bệnh để duy trì và nhân bản. Từ 1 nó sinh ra 2, từ 2 nó sinh ra 4 con vi-rút.

Rất nhiều con vi-rút sẽ được sinh ra trong cơ thể người nhiễm, sau đó nó có thể phát tán đi, người này làm lây nhiễm cho người kia.

Bệnh do vi-rút gây ra không chữa được, chỉ có thể phòng bằng cách tiêm vắc-xin. Vắc-xin giúp cơ thể tạo ra tình trạng miễn dịch chống lại tác nhân gây bệnh.

Thật ra, chúng ta tiếp xúc với vi-rút hàng ngày, trong môi trường tự nhiên, nhưng không phải lúc nào chúng ta cũng bị nhiễm bệnh, nguyên nhân là do hệ miễn dịch của cơ thể có thể giải quyết được phần lớn bọn vi-rút này. Cơ thể chỉ ốm khi tiếp xúc với một lượng lớn vi-rút và hệ miễn dịch của bản thân không đủ mạnh.

Trong tình hình đại dịch vi-rút corona. Có 2 cách phòng tránh hữu hiệu. Thứ nhất là giảm tiếp xúc và giảm lượng vi-rút có thể lây nhiễm bằng cách đeo khẩu trang, rửa tay, hạn chế gặp gỡ và vệ sinh khoang miệng thường xuyên. Thứ hai và có lẽ quan trọng hơn là tăng cường sức đề kháng và hệ miễn dịch của cơ thể.

Ông bà tổ tiên chúng ta có nhiều cách để sống khỏe, thuận với tự nhiên. Từ ăn uống thực dưỡng, đến tập luyện dưỡng sinh. Các môn khí công và thiền định, giúp nâng cao rõ rệt sức đề kháng và hệ miễn dịch của cơ thể.

Để ý thêm, sẽ thấy các môn khí công thượng thừa thường liên quan đến tu sửa tâm tính.

Chúng ta sẽ cùng bàn về những môn tu luyện này trong những bài tiếp.

Mở cửa ra cho nắng vào và bụi mây dịch tan đi

Trong nghiên cứu mới được công bố vào ngày 26/3 trên Tạp chí của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ, Phó giáo sư của Học viện Công nghệ Massachusetts (MIT) Lydia Bourouiba, chuyên gia nghiên cứu về động lực học của ho và hắt hơi, đã chỉ ra rằng thay vì giả định khoảng cách an toàn là 2 m dựa trên các mô hình lỗi thời từ những năm 1930, nghiên cứu mới chỉ ra rằng các giọt mang mầm bệnh ở mọi kích cỡ có thể di chuyển xa từ 7 đến 8 m.

Theo Phó giáo sư Bourouiba, việc thở ra, hắt hơi và ho không chỉ phát ra các giọt chất nhầy bay theo các quỹ đạo tầm ngắn, mà đáng lưu ý là, nó còn tạo ra một đám mây – một luồng khói các hạt có kích thước từ nhỏ đến lớn – đẩy vào không khí xung quanh.

Các giọt nặng mang mầm bệnh có thể rơi xuống các bề mặt, còn các “hạt siêu nhỏ” có thể “lơ lửng trong không khí hàng giờ”. Các hạt siêu nhỏ mang mầm bệnh này sau đó có thể di chuyển vào hệ thống điều hòa và thông gió.

Phó giáo sư Bourouiba nói với USA Today: “Cần khẩn cấp sửa đổi các hướng dẫn hiện đang được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) đưa ra về yêu cầu đối với [việc sử dụng] các thiết bị bảo hộ cho các nhân viên y tế tuyến đầu”.

Continue reading “Mở cửa ra cho nắng vào và bụi mây dịch tan đi”

Ăn vặt mùa cô-vi

Đã hai tháng nay mình không đi học vì virus corona. Mấy hôm nay cả bố mẹ mình cũng phải ở nhà cả ngày. Mẹ làm nhiều món ăn, mà nhà cũng tích trữ nhiều thứ nên mình ăn vặt hơi nhiều. Mẹ bảo ăn nhiều là béo đấy, còn bố thì kể cho mình nghe về tác hại của ăn vặt.

Và bố kể rằng:

Các món ăn nhẹ ngoài bữa chính như bánh bích quy, kẹo, sữa, chứa nhiều đường và chất béo là nguyên nhân dẫn đến tăng cân.

Tại sao chúng mình lại hay cảm thấy đói nhỉ?

Bố bảo, khi bọn mình ăn không cân đối thì dù có ăn no chúng mình vẫn luôn cảm thấy thiếu. Cảm giác thiếu này là do cơ thể không có đủ các chất nhỏ li ti, bố mình bảo chất nhỏ li ti này là “khoáng chất và vi-ta-min”.

Các chất nhỏ li ti đặc biệt có nhiều ở vỏ cám của gạo, trong các loại ngũ cốc, rau-củ-quả thô chưa qua chế biến.

Cảm giác “thiêu thiếu” sẽ biến thành cảm giác “đoi đói”, làm bọn mình hay ăn vặt hoặc ăn nhiều bữa. 

Bọn mình thấy đói, không phải vì bọn mình cần ăn thêm nhiều, thật ra là vì cơ thể đang thiếu các chất nhỏ li ti này đấy.

Bố mình bảo, nên ăn cân đối theo chỉ dẫn của “tháp dinh dưỡng”:

Ăn nhiều ngũ cốc, như gạo, các bạn xem đây là gạo lứt này. 

Ăn đủ rau-củ-quả, các bạn xem đây là su-su, cà rốt, thậm chí cùi dừa có thể thay cho dầu mỡ.

Nên ăn ít thịt-cá, hạn chế dầu-mỡ-đường và muối.

Cần nhất là ăn đa dạng. Mẹ mình mua ổi, lạc và hạt điều mà mình chưa động đến tí nào.

Dù chúng không hấp dẫn lắm, đặc biệt là cần nhai kỹ, nhưng những thứ này chứa nhiều chất li ti, nên khi ăn no, sẽ không có cảm giác nhanh đói.

Trong mùa dịch corona, bố mình bảo nên “có gì ăn nấy”, ăn thanh đạm sẽ có ít cảm giác đói.

Quen ăn ngon, thì cơ thể hay đòi hỏi những thứ dậy mùi thơm phức và có vị đậm đà. Thực ra cảm giác hạnh phúc thực sự là khi bọn mình có một cơ thể khỏe mạnh, ăn gì cũng thấy ngon.